🌿 «Η φύση δεν είναι εμπράγματο δικαίωμα» 🌿


imageΣτη σύγχρονη εποχή το πρόβλημα της προστασίας του περιβάλλοντος εξαιτίας της αλαζονικής επέμβασης του ανθρώπου σ’ αυτό καθίσταται αδήριτη ανάγκη. Στη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τη φύση διακρίνουμε μια υπεροψία και υπερβολική αυτοπεποίθηση που αγγίζει τα όρια της ύβρης, αδιαφορώντας για το εάν ο ίδιος είναι ο τελικός αποδέκτης των αλόγιστων προσβλητικών ενεργειών του. Και τούτο γιατί, ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κυριαρχήσει στη φύση, προκειμένου να πετύχει τη μεγαλύτερη υλική ευημερία, δεν έλαβε υπόψη του τόσο τις φανερές όσο και τις λανθάνουσες μεταβολές που συντελούνται στο φυσικό περιβάλλον.

Η σύγχρονη γενιά διακρινόμενη από απληστία, απορροφημένη από το κυνήγι του χρήματος και θαμπωμένη από την τεχνολογική εξέλιξη, θηρεύει το άμεσα ωφέλιμο, αδιαφορώντας για την τύχη των μελλοντικών γενεών. Αδιαφορώντας δηλαδή για το γεγονός ότι «δεν κληρονομούμε τη γη από τους προγόνους μας, αλλά τη δανειζόμαστε από τα παιδιά μας». Δημιούργησε λοιπόν ακόμα μια «επέτειο, ακριβώς για να κρυφτεί πίσω από αυτή, στη προσπάθειά του να αποβάλει τις ενοχές του», όπως είχε πει ο U. Eco.

Το ζήτημα όμως της αλαζονικής συμπεριφοράς του ανθρώπου προς το φυσικό περιβάλλον είναι πρωτίστως πολιτικό, όπως πολιτικά είναι και τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο άνθρωπος. Αποτελεί πραγματικότητα η θέση πως «εκείνος που μπορεί να ανεχθεί την πετρελαιοκηλίδα στη θαλασσινή γειτονιά του, που ζει στην πετρελαιοκηλίδα, αναπτύσσει σιγά-σιγά και μια ανάλογη αναισθησία και θα τολμήσω να πω και μια ανάλογη ηθική». Και αυτό μας βάζει στην υποψία πως οι όποιες ευαισθησίες για την προστασία του αποτελούν ένα ιδεολόγημα. Γιατί η φύση για τον άνθρωπο γίνεται αντιληπτή ως εμπράγματη αξία υποκείμενη σε μια επιθετική από μέρους του ανθρώπου προσέγγιση. Σε μια έκφραση ατομικιστικής εκδοχής, έχασε το μέτρο και την ικανότητα ιεράρχησης των αναγκών και των επιδιώξεών του, υποθηκεύοντας το μέλλον του. Οικονομοποιώντας τη φύση, φτωχοποιείται ο άνθρωπος.

imageΗ ανεξέλεγκτη ορμή του για εύκολο πλουτισμό τον απευαισθητοποίησε και «νομιμοποίησε» την όποια προσβλητική του συμπεριφορά στη φύση. Ο Huxley αναφέρει ότι «τα ηθικά αισθήματα του ανθρώπου έχουν εξελιχθεί σε πολύ μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις νοητικές του λειτουργίες». Και τις νοητικές του – αναπτυγμένες – λειτουργίες, τις κακοδιαχειρίστηκε αντιμετωπίζοντας τη φύση ως res. Οι όποιες «ηθικές του» προς τη φύση και οι όποιες συγκινήσεις του, έχουν ως αφορμή την και εξαντλούνται στην αισθητική μορφή του φυσικού περιβάλλοντος, παραβλέποντας την ουσία. Η ποιότητα της σχέσης του με τη φύση αντανακλάται στην ποιότητα της ζωής του. Συνεπώς ένα περιβάλλον βιώσιμο και υγιές είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση και την εξασφάλιση της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Το δικαίωμα σε ένα υγιές φυσικό περιβάλλον είναι ανθρώπινο δικαίωμα. (Σύμφωνα με τη Διακήρυξη του Ρίο 1992: όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα σε μια υγιή και παραγωγική ζωή σε αρμονία με το περιβάλλον).

Φαίνεται όμως -εν τοις πράγμασι- πως ούτε η Πολιτεία του δίνει τη σημασία που δίνει στα υπόλοιπα ανθρώπινα δικαιώματα, με τον όρο που αυτά ευρύτατα χρησιμοποιούνται και γίνονται αναφορές στη συνείδηση του ανθρώπου. Συνυπεύθυνη, stricto sensu, για την υβριστική στάση του ανθρώπου απέναντι στο περιβάλλον είναι η Πολιτεία, αφού φαίνεται να υποκύπτει σε όσους χρησιμοποιούν την μεγάλη πολιτική τους δύναμη, προκειμένου να αποφύγουν τους ελέγχους και τους περιορισμούς. Έτσι λοιπόν, ο ανεξέλεγκτος ιδιωτικός πλουτισμός εις βάρος της φύσης δρα ανενόχλητα και η, σ’ αυτόν, ανοχή του κράτους καθιστούν το φυσικό περιβάλλον θνησιγενές. Και οι ίδιοι οι πολιτικοί όμως σε προεκλογική περίοδο, κάνουν ό,τι μπορούν για να ρυπάνουν το περιβάλλον με τόνους αφισών.
Πολιτικό -με την ευρεία έννοια- λοιπόν το θέμα της συμπεριφοράς μας απέναντι στο φυσικό περιβάλλον. Είναι και ζήτημα Παιδείας, αφού όταν αυτή απουσιάζει, χάνουμε τα όριά μας, το ήθος μας και το νόημα της ζωής μας. Ο A. Leopold, φαίνεται να συνοψίζει τη θέση μας και να προτείνει το αυτονόητο, αλλά δύσκολα συνειδητοποιήσιμο: «Κακομεταχειριζόμαστε τη γη επειδή τη θεωρούμε ως κάποιο από τα υπάρχοντά μας, μέρος της ιδιοκτησίας μας. Όταν δούμε τη γη ως μια κοινότητα στην οποία και εμείς ανήκουμε, θα μπορέσουμε να αρχίσουμε να την χρησιμοποιούμε με αγάπη και σεβασμό».
Κι όσο αργεί αυτή η στιγμή, τόσο επιβαρύνουμε το παρόν μας και καθιστούμε το μέλλον μας επισφαλές…

Γράφουν οι: Δρ. Πολύβιος Πρόδρομος και Γιώργος Γιοβάνης.

http://latistor.blogspot.com

imageΤο τραγούδι της Γης.

Ας σβήσει το τραγούδι.
Ας σβήσει σιγαλινά το τραγούδι.
Ας καταλαγιάσουν οι φωτιές, ας μαραθούν οι ξανθές φλόγες,
ας ρίξουν τα φτερά τους τα μελτέμια.
Στάχτη χιονίζει στα ξανθά κεφάλια,
χρυσόσκονη πασπαλίζεται στην πράσινη κόμη των δασών.

Αγαπημένοι, θα πεθάνουμε ένα βράδυ, και ο νους μας,
που αστράφτει από τη ματιά του Θεού,
θα σκοτεινιάσει σαν την απονύχτερη εκκλησία.
Έτσι θα πεθάνουμε ένα βράδυ,
όταν το φως της ζωής θα χαμηλώνει στον ορίζοντά μας
όπως το μάτι της αδειανής λάμπας.
Και την ίδιαν ώρα μιλιούνια νέες ζωές θα ξεκινούν ανυπόμονα
από τις καρπισμένες μήτρες.

Αμέτρητα χεράκια θα ψάχνουνε να πιάσουν το γαλάζιο φως,
αυτό που θα βασιλεύει αξημέρωτα μέσα στα πηγμένα μάτια μας.
Θα νάρθει η αφεύγατη ώρα. Και μεις πρέπει να κλειδώσουμε δυνατά τα δόντια,
να καταπιούμε, περήφανοι και πεισματάρηδες, ετούτον το μικρό στοχασμό.
Θα σταθεί ακίνητο το βλέφαρό μας, όπως το ματόφυλλο των αγαλμάτων.
Θα πετάξει η ματιά μες από τα μαραμένα ματόκλαδά μας,
όπως φεύγει μια πεταλούδα μες από το πεθαμένο άνθος.

Και πάλι τα κυκλάμινα θα ξεφυτρώνουν κάτω από τα χινοπωριάτικα χαμόδεντρα.
Και πάλι οι κύανοι θα σκάζουν τα μαβιά τους άστρα μέσα στανοιξιάτικα χωράφια.
Θα λείπουμε εμείς από την πρωτομαγιά
και το τριαντάφυλλο θανοίξει ανάμεσα στα λουλούδια,
τόσο νέο και τόσο αγνό, όπως την πρώτη μέρα της Δημιουργίας,
που άνθισε μέσα στη φούχτα του Θεού.
Σαν πέφτει η νύχτα, πάλι το τραγούδι της θάλασσας,
θα ξεδιπλώνει αργά και μεγαλόπρεπα τις στροφές του.
Οι μελαγχολικές ωδές των νερών θα έρχουνται πάλι από ταπόμακρα του πελάγου,
καβάλα στα σκοτεινά και αόρατα κύματα.
Μα δε θάμαστε πια στην αμμουδιά της ακρογιαλιάς,
που τόσες φορές κράτησε ζεστές λακκούβες από τα κορμιά μας.

Κ’ εμείς θα είμαστε πεθαμένοι, πεθαμένοι για πάντα ανέλπιδα,
όλους τους αιώνες των αιώνων.
Δε θάχουμε μερίδιο στο πανηγύρι της ζωής μηδ’ όσο κείνο το ταπεινό σαλιγκάκι,
που λουφάζει, τυφλό, κουφό και βουβό,
στο βυθό του ακίνητου νερού.
Οι γυναίκες θα ανθίζουνε πάντα ωραίες.
Σαν βραδιάζει θ’ ανοίγουν, νυχτολούλουδα, τα μεγάλα τους μάτια,
και θα κοιτάζουν ένα γύρω με αγάπη,
ποθητές και καλές, σαν όλα μαζί τ’ αγαθά του Θεού.
Μα σε καμιάς τα μάτια μέσα
δε θα καθρεφτίσουμε πια το είδωλο της δικής μας μορφής.
Οι μελωδίες μας θα έχουνε ξεψυχήσει,
πεθαμένα πουλιά που πάγωσε το θάλπος της ζωής κάτω από το πούπουλό τους.

Όμως τα βιολιά της χαράς θα τεντώνουνε πάντα καινούριες χορδές
πάνω στον παλιό καβαλάρη.
Οι μηλιές θα γέρνουνε κάθε καλοκαίρι φορτωμένες τους κόκκινους καρπούς.
Και πάνω σε κανένα μήλο δεν θάναι πατημένη η κοφτερή σφραγίδα από τα δόντια μας.
Και όταν τα χείλη μας θα πανιάσουν, ξεθωριασμένα σαν τα μαραμένα ρόδα,
αδέρφια, το σύκο της ζωής θα είναι πάλι φουσκωμένο από τριανταφυλλί μέλι!..

Αγαπημένοι..
Ας προφτάσουμε καν να τραγουδήσουμε βροντερά, όλοι μαζί,
το υπέρτατο τραγούδι των τραγουδιών, το τραγούδι της Γης.
Η ψυχή μας ας εξορμήσει σαν ένα βόλι που φεύγει και σφυρίζει.
Ας αδειάσει σα μια αναστάσιμη ντουφεκιά,
τραβηγμένη χαρωπά στο αδειανό γαλάζιο.
Ας φύγει ταψηλού πάνω στα άγρια φτερά μιας ζητωκραυγής.

Στρατής Μυριβήλης

Advertisements
This entry was posted in ΓΕΝΙΚΗ and tagged . Bookmark the permalink.

One Response to 🌿 «Η φύση δεν είναι εμπράγματο δικαίωμα» 🌿

  1. Ο/Η Μαρία λέει:

    «Και πάλι τα κυκλάμινα θα ξεφυτρώνουν κάτω από τα χινοπωριάτικα χαμόδεντρα.
    Και πάλι οι κύανοι θα σκάζουν τα μαβιά τους άστρα μέσα στ’ ανοιξιάτικα χωράφια.
    Θα λείπουμε εμείς από την πρωτομαγιά
    και το τριαντάφυλλο θ’ανοίξει ανάμεσα στα λουλούδια,
    τόσο νέο και τόσο αγνό, όπως την πρώτη μέρα της Δημιουργίας,
    που άνθισε μέσα στη φούχτα του Θεού.»

    * * * * * ❤

Σχολιάστε!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s