«Σώπα…μη μιλάς…» Aziz Nesin –


imageΣώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή
κόψ’ τη φωνή σου.

σώπασε επιτέλους
κι αν ο λόγος είναι άργυρος
η σιωπή είναι χρυσός.

Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα, μου λέγανε:
«σώπα».

Στο σχολείο μου κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
μου λέγανε :»εσένα τι σε νοιάζει ; Σώπα!»

Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:
«κοίτα μην πείς τίποτα, σσσσ….σώπα!»

Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.
Και αυτό βάσταξε μέχρι τα εικοσί μου χρόνια.

Ο λόγος του μεγάλου
η σιωπή του μικρού.

image

Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
«Τι σε νοιάζει εσένα;», μου λέγανε,
«θα βρείς το μπελά σου, σώπα».

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι
«Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις, σώπα»

Παντρεύτηκα, έκανα παιδιά,
η γυναίκά μου ήταν τίμια κι εργατική
και ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή, που της έλεγε «Σώπα».

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε:
«Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα»
Μπορεί να μην είχαμε με δ’ αύτους γνωριμίες ζηλευτές,
με τους γείτονες, μας ένωνε όμως, το Σώπα.

image

Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος σώπα οι επάνω, σώπα οι κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσά μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του «Σώπα».
και μαζευτήκαμε πολλοί
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά,
μας δώσανε παράσημα,
τα πάντα κι όλα πολύ.
Ευκολα, μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το «Σώπα».

Μάθε το στη γυναίκα σου,
στο παιδί σου, στην πεθερά σου
κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις
ξερίζωσε τη γλώσσά σου
και κάν’ την να σωπάσει.
Κόψ’ την σύρριζα.
Πέτα την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο,
από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.

image

Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου
και θα γλιτώσεις απο το βραχνά να μιλάς
χωρίς να μιλάς να λές «έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς»
Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.

και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς ,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.

Κόψε τη γλώσσά σου, κόψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια.
Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμησεις.
Κόψε τη γλώσσά σου.

Για να είμαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσά μου,
γιατί νομίζω πως θα’ ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δεν θα φοβηθώ και θα ελπίζω,
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο,
με έναν ψίθυρο, με ένα τραύλισμα, με μια κραυγή που θα μου λέει:
ΜΙΛΑ!….

Aziz Nesin

image

Αζίζ Νεσίν: Ο άνθρωπος που δεν σώπασε ποτέ.
«Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή. Κόψ’ τη φωνή σου σώπασε επιτέλους κι αν ο λόγος είναι αργυρός η σιωπή είναι χρυσός.» έγραφε στο ποίημά του ο Τούρκος σατιρικός μυθιστοριογράφος και πολιτικός ακτιβιστής.

Γράφει η Ελευθερία Ρίζου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ο Αζίζ Νεσίν, ύψωνε φωνή διαμαρτυρίας ενάντια στα πολιτικά καθεστώτα της χώρας του καθώς και σε πρόσωπα που ασκούσαν εξουσία. Και βέβαια δικάστηκε και φυλακίστηκε γι αυτές τις φωνές του.
Αζίζ ήταν το όνομα του πατέρα του. Από εκείνον πήρε το φιλολογικό του ψευδώνυμο ο Τούρκος σατιρικός συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής Μεχμέτ Νουσρέτ Νεσίν. Γεννημένος στη Χάλκη της Κωνσταντινούπολης ορφάνεψε από μικρός. Ακολούθησε στρατιωτικές σπουδές. Για δύο χρόνια φοίτησε και στην Καλών Τεχνών.

Ανήσυχος και επαναστατικός χαρακτήρας δεν μπόρεσε να αντέξει το στρατιωτικό κλίμα, -εργάστηκε ως αξιωματικός του στρατού- και εκδιώχθηκε με τη κατηγορία της κατάχρησης καθήκοντος και εξουσίας. Από τότε αφιερώθηκε στη λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία. Οι πρώτες λογοτεχνικές του απόπειρες δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Milliyet, ενώ άρθρα του σε τούρκικες εφημερίδες. Εκδίδει δικό του περιοδικό, το Cumartesi και, σε συνεργασία με τον πεζογράφο Σαμπαχατίν Αλί, εκδίδει την εβδομαδιαία σατιρική εφημερίδα Marcopasa (1946-47).
Η σάτιρα του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι της Τουρκίας, όσο και των πολιτικών προσωπικοτήτων έφερε καταιγιστικές αντιδράσεις. Απαγορεύτηκε η κυκλοφορία της εφημερίδας και ο Αζίζ Νεσίν εξορίστηκε στην Προύσα για ένα διάστημα.

image

Η μαχητικότητά του δεν περιορίστηκε για πολύ. Επιμένει και εκδίδει την εφημερίδα με διαφορετικούς τίτλους. Ύστερα από ακόμη μια έντονη καυστική κριτική προς το πολιτικό καθεστώς, τα γραφεία της εφημερίδας καίγονται. Δικάστηκε και φυλακίστηκε.
Ο Αζίζ Νεσίν ασκούσε κριτική και σε πολιτικά πρόσωπα εκτός Τουρκίας. Η βασίλισσα της Αγγλίας, ο Σάχης του Ιράν και ο βασιλιάς της Αιγύπτου είχαν ασκήσει δίωξη εναντίον του για δυσφήμιση.

Το 1952 κι ύστερα από τη τελευταία αποφυλάκισή του, για να μπορέσει να επιβιώσει άνοιξε στην Κωνσταντινούπολη ένα βιβλιοπωλείο και λίγο αργότερα ένα στούντιο φωτογραφίας. Ξανασχολήθηκε και με την αρθρογραφία. Ίδρυσε νέο εκδοτικό οίκο, για να έχει την ίδια κατάληξη: να καταστραφεί ολοσχερώς από εμπρησμό. Έχουν εκδοθεί πάνω από 90 έργα του: ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα και θεατρικά έργα. Έχει επανειλημμένα βραβευτεί στην Τουρκία και στο εξωτερικό.
Το 1973 δημιούργησε το ίδρυμα «Αζίζ Νεσίν», το οποίο λειτουργεί μέχρι σήμερα, με βασική δραστηριότητά του να προσφέρει σε άπορα παιδιά στέγη, εκπαίδευση, περίθαλψη και κατάρτιση, και παραχωρεί εκεί όλα τα πνευματικά δικαιώματα των έργων του. To 1991 επισκέφτηκε την Αθήνα για να παραλάβει το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας «Αμπντί Ιπεκτσί».

Ύστερα από μια εκδήλωση-αφιέρωμα στο συλλογικό του έργο, στο Τσεσμέ της Σμύρνης, πεθαίνει από καρδιακή προσβολή.(6/7/1995). Σύμφωνα με επιθυμία του, κηδεύτηκε μυστικά στην περιοχή του ιδρύματος που φέρει το όνομά του.

Ένα από τα συγκλονιστικότερα ποιήματά του: «Σώπα, μη μιλάς»

Advertisements
This entry was posted in ΠΟΙΗΣΗ and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s