Καβάφης «Ο καθρέπτης στην είσοδο»


imageΤο πλούσιο σπίτι είχε στην είσοδο,
έναν καθρέπτη μέγιστο, πολύ παλαιό·
τουλάχιστον προ ογδόντα ετών αγορασμένο.

Ένα εμορφότατο παιδί, υπάλληλος σε ράπτη
(τες Κυριακές, ερασιτέχνης αθλητής),
στέκονταν μ’ ένα δέμα. Το παρέδοσε
σε κάποιον του σπιτιού, κι αυτός το πήγε μέσα
να φέρει την απόδειξι. Ο υπάλληλος του ράπτη
έμεινε μόνος, και περίμενε.
Πλησίασε στον καθρέπτη και κυττάζονταν
κ’ έσιαζε την κραβάτα του. Μετά πέντε λεπτά
του φέραν την απόδειξι. Την πήρε κ’ έφυγε.

Μα ο παλαιός καθρέπτης που είχε δει και δει,
κατά την ύπαρξίν του την πολυετή,
χιλιάδες πράγματα και πρόσωπα·
μα ο παλαιός καθρέπτης τώρα χαίρονταν,
κ’ επαίρονταν που είχε δεχθεί επάνω του
την άρτιαν εμορφιά για μερικά λεπτά.

. . . . . . .
Ο καθρέπτης στην είσοδο.
( Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984 )

image

Εικόνες ομορφιάς στα ερωτικά ποιήματα του Καβάφη.

Ο Καβάφης στα ερωτικά του ποιήματα αποτυπώνει συνήθως την εικόνα της ομορφιάς μέσα από τη μορφή ενός ωραίου εφήβου, μορφή που συχνά αντλείται από το παρελθόν του ποιητή. Ο ποιητής καταφεύγει στις μνήμες του για να επαναφέρει και να διασώσει στους στίχους του την άρτια ομορφιά κάποιου νέου ή την ομορφιά κάποιου προσώπου, χωρίς να μας διευκρινίζει το φύλο του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ομορφιάς, όπως την αντιλαμβάνεται ο Καβάφης, βρίσκουμε στο ποίημα «Ζωγραφισμένα». Ο ποιητής μη έχοντας την κατάλληλη διάθεση να γράψει ποίηση στρέφει την προσοχή του σ’ έναν πίνακα που παρουσιάζει ένα ωραίο αγόρι το οποίο έχει αποκοιμηθεί δίπλα σε μια βρύση. Η ομορφιά του αγοριού προσφέρει ιδιαίτερη ευχάριστη στον ποιητή που βρίσκει σ’ αυτόν τον πίνακα «ζωγραφισμένα» όσα ο ίδιος θα ήθελε να εκφράσει με τους στίχους του.
Μια παρόμοια εικόνα ομορφιάς βρίσκουμε στο ποίημα «Ο καθρέπτης στην είσοδο», όπου ο Καβάφης μας παρουσιάζει έναν όμορφο νέο, υπάλληλο ενός ράπτη που πηγαίνει να παραδώσει μια παραγγελία σ’ ένα πλούσιο σπίτι. Ο νεαρός περιμένοντας κοιτάζεται στον καθρέφτη της εισόδου και φτιάχνει τη γραβάτα του. Εδώ ο ποιητής δίνει το λόγο στον παλιό καθρέφτη, ο οποίος δηλώνει χαρούμενος γιατί παρόλο που στη μακρόχρονη ύπαρξή του έχει δει πολλά πρόσωπα, αυτή είναι η πρώτη φορά που δέχτηκε πάνω του μια τόσο τέλεια μορφή.
Μια διαφορετική προσέγγιση έχουμε στο ποίημα «Γκρίζα» όπου ο ποιητής, με αφορμή ένα οπάλιο που κοιτάζει, θυμάται τα γκρίζα μάτια ενός αγαπημένου του προσώπου, που δεν μας αποκαλύπτει το φύλο του. Ο ποιητής μας αναφέρει ότι με το πρόσωπο αυτό είχε συνάψει μια σύντομη ερωτική σχέση πριν είκοσι χρόνια και είναι σίγουρος πως ο χρόνος θα έχει φθείρει την ομορφιά του γι’ αυτό και ζητά από τη μνήμη του να διατηρήσει την ομορφιά αυτή όπως ήταν όταν ζούσαν τον έρωτά τους.

Οι ωραίοι νέοι, επομένως, αποτελούν για τον ποιητή την ιδανική έκφραση της ομορφιάς, ιδίως μάλιστα με τη σκέψη ότι η ομορφιά τους είναι παροδική. Γι’ αυτό και μια πολύτιμη λειτουργία της ποίησης είναι η αποτύπωση και η διατήρηση αναλλοίωτης της εφηβικής ομορφιάς. Η νεότητα χαρίζει την αρτιότητα που αποζητά ο ποιητής για να θαυμάσει και να εμπνευστεί.

http://latistor.blogspot.com

Advertisements
This entry was posted in ΠΟΙΗΣΗ and tagged . Bookmark the permalink.

5 Responses to Καβάφης «Ο καθρέπτης στην είσοδο»

  1. Ο/Η Μαρία λέει:

    Πολύ όμορφο ποίημα του Καβάφη, όπως όλα του εξάλλου. Μου θυμίζει το παρακάτω, πολύ αγαπημένο επίσης.

    *****
    Πολυέλαιος

    Σε κάμαρη άδεια και μικρή, τέσσαρες τοίχοι μόνοι,
    και σκεπασμένοι με ολοπράσινα πανιά,
    καίει ένας πολυέλαιος ωραίος και κορώνει·
    και μες στη φλόγα του την καθεμιά πυρώνει
    μια λάγνη πάθησις, μια λάγνη ορμή.
    Μες στην μικρή την κάμαρη, που λάμπει αναμένη
    από του πολυελαίου την δυνατή φωτιά,
    διόλου συνειθισμένο φως δεν είν’ αυτό που βγαίνει.
    Γι’ άτολμα σώματα δεν είναι καμωμένη
    αυτής της ζέστης η ηδονή.

  2. Ο/Η Βαγγέλης λέει:

    Καλησπέρα Έλενα όμορφα τα λόγια του Καβάφη καθώς και το σχόλιο σου για τα ερωτικά ποιήματα του … συμπληρώνω και εγω με ένα δικό του αγαπημένο .
    Τα παράθυρα ..
    Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ
    για νά βρω τα παράθυρα. – Οταν ανοίξει ένα παράθυρο θάναι παρηγορία. –
    Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ να τάβρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω.
    Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία. Ποιός ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει.

    Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

  3. Ο/Η Έλενα λέει:

    Μαρία και Βαγγέλη σας ευχαριστώ πολύ!
    Πολύ αγαπημένος μου ο Καβάφης…σας ευχαριστώ..

  4. Ο/Η Μαρία λέει:

    Φωνές

    Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες
    εκείνων που πεθάναν, ή εκείνων που είναι
    για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους.

    Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε·
    κάποτε μες στην σκέψι τες ακούει το μυαλό.

    Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν
    ήχοι από την πρώτη ποίησι της ζωής μας —
    σα μουσική, την νύχτα, μακρυνή, που σβύνει.

    *****
    Κωνσταντίνος Καβάφης

    ***** ❤

  5. Ο/Η Μαρία λέει:

    ***** ❤

    Εγώ είμαι της θύελλας/ γι’ αυτό σ΄αγαπώ
    είμαι της λαίλαπας/ γι΄αυτό σ’ αγαπώ
    είναι που εντός μου είσαι δίνη
    είναι που έσπασες τον άξονα/ που κράταγε την τάξη
    κι όλα γίναν ιαχές/ νικηφόρα έξαλλα φωνήεντα/ γι’ αυτό σ΄αγαπώ

    …..
    Έκτωρ Κακναβάτος
    “Του έρωτα”

Σχολιάστε!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s