Κωνσταντίνος Καβάφης «Η Διορία του Νέρωνος»


imageΔεν ανησύχησεν ο Νέρων όταν άκουσε
του Δελφικού Μαντείου τον χρησμό.
«Τα εβδομήντα τρία χρόνια να φοβάται.»
Είχε καιρόν ακόμη να χαρεί.
Τριάντα χρονώ είναι. Πολύ αρκετή
είν’ η διορία που ο θεός τον δίδει
για να φροντίσει για τους μέλλοντας κινδύνους.
Τώρα στην Pώμη θα επιστρέψει κουρασμένος λίγο,
αλλά εξαίσια κουρασμένος από το ταξείδι αυτό,
που ήταν όλο μέρες απολαύσεως —
στα θέατρα, στους κήπους, στα γυμνάσια …
Των πόλεων της Aχαΐας εσπέρες …
A των γυμνών σωμάτων η ηδονή προ πάντων …
Aυτά ο Νέρων. Και στην Ισπανία ο Γάλβας
κρυφά το στράτευμά του συναθροίζει και το ασκεί,
ο γέροντας ο εβδομήντα τριώ χρονώ.

~~~

Ο Καβάφης παρουσιάζει στο ποίημα αυτό ένα εξαίρετο δείγμα αξιοποίησης της δραματικής ειρωνείας, αφήνοντας τον ήρωά του καθησυχασμένο από τη διφορούμενη μαντεία να σκέφτεται πως έχει άφθονο χρόνο μπροστά του, μόνο και μόνο για να ανατρέψει την αισιοδοξία των σχεδίων του, αποκαλύπτοντας στην τελευταία στροφή το πραγματικό νόημα της προφητείας.

Αναλυτικότερα:

Ο αυτοκράτορας της Ρώμης Νέρων Κλαύδιος -παρέμεινε στην εξουσία από το 54 έως το 68 μ.Χ.- το 67 μ.Χ. σε ηλικία 30 ετών βρίσκεται στην Ελλάδα όπου θα συμμετάσχει σε άφθονους αγώνες -κερδίζοντάς τους όλους-, και φυσικά θα δοθεί σε ποικίλες απολαύσεις, εκμεταλλευόμενος τη δύναμη που του παρείχε η εξουσία του.
Η επίσκεψή του εκείνη τη χρονιά στο Μαντείο των Δελφών θα του προσφέρει ικανοποίηση μέσω της σχετικής προφητείας: «Τα εβδομήντα τρία χρόνια να φοβάται», την οποία ο νεαρός αυτοκράτορας θα ερμηνεύσει λανθασμένα, θεωρώντας πως θα ζήσει μέχρι τα 73 του χρόνια. Η προφητεία αυτή δίνει στον Νέρωνα την εντύπωση πως έχει ακόμη πολλά χρόνια ζωής, αρκετά για να γευτεί κάθε είδους απόλαυση, αλλά και για να αντιμετωπίσει τις απειλές που υπήρχαν κατά της κυριαρχίας του.
Ο Νέρων υπήρξε ιστορικά μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα καθώς του αποδίδονται άφθονα εγκλήματα, μεταξύ των οποίων η δολοφονία της μητέρας του και του εν δυνάμει διαδόχου του Βρετανικού, ο εξαναγκασμός σε αυτοκτονία του δασκάλου του Σενέκα του Νεότερου, και φυσικά ένας έκλυτος βίος με πολλές ερωμένες και συμμετοχή σε οργιώδεις διασκεδάσεις.

Το μεγαλύτερο σφάλμα του Νέρωνα εντούτοις υπήρξε η ευνοϊκή στάση του απέναντι στους φτωχότερους πολίτες της Ρώμης -με ήπια φορολογικά μέτρα και προστατευτικές διατάξεις για τους δούλους- και η σύγκρουσή του με τη Σύγκλητο, το σώμα του αριστοκρατών της Ρωμαϊκής Πολιτείας.
Σημαντική χρονολογία για τον Νέρωνα αποτέλεσε το 64 μ.Χ., η χρονιά που ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά στη Ρώμη. Πολλοί θεώρησαν τον ίδιο τον αυτοκράτορα υπαίτιο της καταστροφής αυτής, ενώ ο Νέρων απέδωσε ευθύνες στους χριστιανούς της πόλης, τους οποίους και καταδίωξε. Παράλληλα, θεωρήθηκε πως πίσω από τον εμπρησμό βρισκόταν ο Σενέκας ο Νεότερος, ο οποίος επιθυμούσε την ανατροπή του Νέρωνα, γι’ αυτό και ο αυτοκράτορας τον ανάγκασε να αυτοκτονήσει.
Ο Νέρωνας αποχωρώντας από το Μαντείο των Δελφών θα πάρει μαζί του και αρκετά από τα αναθήματα και τα αγάλματα του Μαντείου για να τα μεταφέρει στη Ρώμη.

Τώρα στην Pώμη θα επιστρέψει κουρασμένος λίγο,
αλλά εξαίσια κουρασμένος από το ταξείδι αυτό,
που ήταν όλο μέρες απολαύσεως —
στα θέατρα, στους κήπους, στα γυμνάσια …
Των πόλεων της Aχαΐας εσπέρες …
A των γυμνών σωμάτων η ηδονή προ πάντων …

Ο Νέρωνας αισιόδοξος ύστερα από την ευνοϊκή -όπως πίστεψε- προφητεία του Μαντείου, ετοιμάζεται να επιστρέψει στη Ρώμη και αναπολεί το διάστημα που παρέμεινε στην επαρχία της Αχαΐας, η οποία περιελάμβανε πέραν από την Πελοπόννησο και ένα τμήμα της Στερεάς Ελλάδας.
Όλες οι μέρες παραμονής του Νέρωνα στην Ελλάδα ήταν γεμάτες απολαύσεις και ηδονή, καθώς ο αυτοκράτορας φρόντισε να γευτεί ό,τι καλύτερο είχε να του προσφέρει ο τόπος αυτός. Η αναφορά, μάλιστα, στην ηδονή από τα γυμνά σώματα, εμπεριέχει κι ένα καβαφικό υπονοούμενο για το είδος της ηδονής που προτίμησε ο Νέρωνας.

Ο αυτοκράτορας αξιοποίησε στο έπακρο την παραμονή του στην Ελλάδα, χωρίς βέβαια να γνωρίζει ή να υποψιάζεται πως ο επόμενος χρόνος θα είναι και ο τελευταίος του. Από την άγνοια αυτή του Νέρωνα για το βίαιο τέλος που τον περιμένει, προκύπτει η τραγική ειρωνεία του ποιήματος, αλλά και το γενικότερο μήνυμα που επιχειρεί να μεταδώσει ο ποιητής. Η αδυναμία του Νέρωνα να σταθμίσει σωστά τους κινδύνους που αντιμετώπιζε, καθώς και τις επιπτώσεις που θα είχε η σύγκρουσή του με τη Σύγκλητο, αποκαλύπτουν ένα γενικότερο γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης. Οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πιστέψουν κάθε θετική γι’ αυτούς προοπτική, έστω κι αν αυτή βασίζεται σε κάτι κίβδηλο, όπως είναι μια προφητεία, αλλά δεν είναι εξίσου έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις αρνητικές τους προοπτικές. Με τον ίδιο τρόπο, άλλωστε, που ο Νέρωνας εθελοτυφλεί μπροστά στις αρνητικές ενδείξεις (η συνωμοσία του Σενέκα, δεν μπορούσε παρά να είναι ενδεικτική για τις εναντίον του αντιδράσεις), έτσι και κάθε άνθρωπος, διαχρονικά και σε όποια κοινωνική τάξη κι αν ανήκει, προτιμά να βασιστεί σε φρούδες ελπίδες, παρά να κρίνει αντικειμενικά και με ρεαλισμό τις συνθήκες της ζωής του.

Όσο κι αν οι άνθρωποι πιστεύουν πως οι άσχημες ανατροπές που τους προκύπτουν είναι προϊόν ατυχίας και κακών συγκυριών, δεν είναι λίγες οι φορές που τη συμφορά θα μπορούσαν να την περιμένουν, αν είχαν αξιολογήσει σωστά τις πράξεις τους αλλά και τα γενικότερα δεδομένα της ζωής τους. Πώς ο Νέρωνας περίμενε να μακροημερεύσει στην εξουσία, έχοντας στραφεί κατά των αριστοκρατών και έχοντας αφεθεί στις απολαύσεις και τις ηδονές; Η διορία που δόθηκε στον Νέρωνα είναι μόλις ένας χρόνος και όχι 40 και πλέον, όπως ο ίδιος πίστεψε. Ο Νέρωνας θα οδηγηθεί στο θάνατο στα 31 του χρόνια.

Aυτά ο Νέρων. Και στην Ισπανία ο Γάλβας
κρυφά το στράτευμά του συναθροίζει και το ασκεί,
ο γέροντας ο εβδομήντα τριώ χρονώ.

Με μια σύντομη πρόταση: «Αυτά ο Νέρων.», ο Καβάφης αντιστρέφει το αισιόδοξο για τον Νέρωνα κλίμα και αποκαλύπτει την αλήθεια των λόγων του Μαντείου.
Την ώρα που Νέρωνας ελπίζει για ένα ένδοξο μέλλον και χαίρεται για τις απολαύσεις που γεύτηκε, ο Σέρβιος Σουλπίκιος Γάλβας προετοιμάζει, με τις ευλογίες της Συγκλήτου, ένα επαναστατικό κίνημα κατά του διεφθαρμένου νεαρού αυτοκράτορα, το οποίο θα οδηγήσει στη δολοφονία ή κατά μία άλλη εκδοχή στην εξαναγκαστική αυτοκτονία του Νέρωνα.
Ο Νέρωνας στα 31 του χρόνια θα χάσει όχι μόνο την εξουσία, αλλά και τη ζωή του, ενώ μόλις ένα χρόνο πριν θεωρούσε ότι θα έχει μια μακρά σταδιοδρομία, βασισμένος σε μια προφητεία που ερμήνευσε κατά βούληση. Η ανατροπή των προσδοκιών του Νέρωνα και η αντίθεση που παρουσιάζεται ανάμεσα στις ελπίδες του και στις δυσμενείς γι’ αυτόν εξελίξεις, δημιουργούν την έντονη δραματική ειρωνεία του ποιήματος και αποκαλύπτουν μία από τις έξοχες αρετές της ποίησης του Κωνσταντίνου Καβάφη.
Ο Γάλβας θα ανέλθει στο θρόνο της αυτοκρατορίας, έχοντας ηγηθεί μιας επανάστασης κατά των αυθαιρεσιών του Νέρωνα, αν και επί της ουσίας θα προκριθεί από τη Σύγκλητο ως προασπιστής των συμφερόντων της.

Σημειώσεις νεοελληνικής λογοτεχνίας του Κων/νου Μάντη

latistor.blogspot.com

image

Advertisements
This entry was posted in ΠΟΙΗΣΗ and tagged . Bookmark the permalink.

9 Responses to Κωνσταντίνος Καβάφης «Η Διορία του Νέρωνος»

  1. Ο/Η Μαρία λέει:

    ΑΓΑΠΩ ΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΣ,
    ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗ!

    Αγαπημένο ποίημα!

  2. Ο/Η Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ λέει:

    από ιστορικής πλευράς σχετικά με το πρόσωπο του Νέρωνα, ο αναλυτής της ανάρτησης περιέχει ανακρίβειες και λάθος εκτιμήσεις. Δεν είναι δυνατόν ένας αυτοκράτορας να παίρνει τα μέτρα του ενάντια στους αντιπάλους του. Η Εξουσία-από τη φύση της (αν και δε μ’ αρέσει αυτός ο όρος «φύση») είναι συνυφασμένη με την καχυποψία και την έλλειψη εμπιστοσύνης σε οποιονδήποτε αυλικό, πολύ δε μάλλον σε άλλα πολιτικά σώματα (σύγκλητος, εν προκειμένω). Ούτε βέβαια πιστεύω ότι, την εποχή του Νέρωνα όταν πια Ελλάδα (με το σύστημα των Πόλεων-Κρατών) δεν υπήρχε αλλά ήταν μια θλιβερή μπανανία της Ρώμης (όπως σήμερα είμαστε μια θλιβερή αποικία της Γερμανίας και της Αμερικής και, οσονούπω, της Κίνας) τα μαντεία είχαν έστω και κάποια δύναμη από αυτή που μας διηγούνται ο Ηρόδοτος και όχι μόνο. π.χ. την «προφητεία» της Πυθίας στον Κροίσο να φοβάται όταν καθίσει στο θρόνο της Περσίας ένα μουλάρι («αλλ΄ όταν ημίονος βασιλεύς Μήδοισι γένηται, και τότε, Λυδέ ποδαβρέ, πολυψήφιδα παρ΄ Έρμον φεύγειν μηδέ μένειν, μηδ΄ αιδείσθαι κακός είναι. Μετάφραση. Κι όταν των Μήδων βασιλιάς θα γίνει ένα μουλάρι, τότε Λυδέ με τα αβρά πόδια, που το ρέμα του χαλίκια πλήθος σέρνει, φεύγα τρεχάτος. Να μη σταθείς καθόλου, κι ούτε ντροπή να νιώσεις, μήπως φανείς δειλός» [Ηρόδοτος, Κλειώ, 55]. Το μουλάρι των Μήδων δεν ήταν άλλος από τον Κύρο. Χαρακτηρίστηκε μουλάρι επειδή η καταγωγή του ήταν από μητέρα Μήδισα και πατέρα Πέρση. Το μουλάρι, ως γνωστόν, είναι από διασταύρωση γαϊδάρου και μουλαριού http://www.gfragoulis.blogspot.gr/2008/09/blog-post_05.html ). Απλά θέλει να μας πει ο ΜΕΓΑΣ αυτός διανοητής πως στη ζωή μας πρέπει να ακολουθήσουμε αυτή τη στάση ζωής: ανέμενε τα χειρότερα ούτως ώστε, αν σου συμβούν, να μην εκπλαγείς, αν όμως συμβούν αντίθετα, τότε η χαρά θα είναι Μέγιστη! Δεν είναι καθόλου απαισιόδοξη στάση ζωής αυτή. Αντιθέτως, θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε με τη γνωστή παροιμία «φύλαγε τα ρούχα σου για νάχεις τα μισά». Δεν νοείται ένας αυτοκράτορας-όπως κι αν λέγεται αυτός-να είναι τόσο αφελής ώστε να παραδίδεται στις σωματικές απολαύσεις μη αγρυπνώντας για τα νώτα του. Κι όπως έχω γράψει κατ’ επανάληψη, όπου εκφράζομαι, η Ιστορία είναι η μεγαλύτερη ΑΠΑΤΗ, το μεγαλύτερο ΨΕΜΑ που εφηύρε ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να κατακεραυνώνει ή να εκθειάζει μη αρεστούς ή αρεστούς αντίστοιχα στον ιστοριογράφο. Έναν ιστορικό γνωρίζω μονάχα που δικαιούται να φέρει αυτό το τίτλο, κι αυτό γιατί έγραψε και φιλοσόφησε πάνω στο πόλεμο. Αυτός ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ Ιστορικός φέρει το όνομα Θουκυδίδης.

  3. Ο/Η Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ λέει:

    Διόρθωση: Δεν είναι δυνατόν ένας αυτοκράτορας να ΜΗ παίρνει τα μέτρα του ενάντια στους αντιπάλους του

  4. Ο/Η Έλενα λέει:

    Καλησπέρα και σας ευχαριστώ και τους δύο πάντα, γιά τη συμμετοχή σας.
    Σίγουρα είναι άλλο ένα από τα εξαιρετικά ποιήματα του Καβάφη, και το δίδαγμα σημαντικότατο.
    Δεν στέκομαι στην ανάλυση της ιστορίας, αλλά σ’ αυτό το δίδαγμα.
    Να εκτιμούμε τα μηνύματα της ζωής σωστά, με σύνεση και λογική, να σκεπτόμαστε καλά πριν πράξουμε, ή πριν πάρουμε μιά σημαντική απόφαση. Να μη τα μεταφράζουμε βιαστικά, ή όπως θέλουμε ή μας συμφέρει, και προπαντός να μη τα προσπερνάμε. Να δίνουμε πάντα την ανάλογη σημασία.
    Πολύ σωστό βρίσκω και το «φύλαγε τα ρούχα σου, γιά νάχεις τα μισά» κ. Φραγκούλη!
    Σας ευχαριστώ πολύ και πάλι.

  5. Ο/Η Έλενα λέει:

    Επίσης, κατόπιν δεύτερης σκέψης, να συμπληρώσω ότι ο αναλυτής εδώ δεν γράφει ιστορία, απλά αναλύει το ποίημα του Καβάφη. Επομένως δεν νομίζω οτι μπορεί να συγκριθεί με οποιονδήποτε ιστορικό. Και πάλι λέω οτι στέκομαι στο υπέροχο ηθικό δίδαγμα αυτού του έργου.
    ( όσο γιά τον Νέρωνα, δεν έχει και την καλύτερη φήμη σαν αυτοκράτορας. )

  6. Ο/Η Μαρία λέει:

    Ο Καβάφης σε αυτό το ποίημα παρουσιάζει στο πρόσωπο του Νέρωνα το εγωκεντρικό άτομο, ο Αυτοκράτωρ εδώ είναι η προσωποποίηση του Εγώ, που ζει σ΄ένα παρόν εφήμερης ηδονής και απόλαυσης και δεν διαισθάνεται τον αόρατο κίνδυνο που ετοιμάζεται να χτυπήσει την κατάλληλη στιγμή. Το μήνυμα εδώ είναι καθαρά φιλοσοφικό, και μας καλεί να στοχαστούμε πάνω στον εαυτό μας, και ο ποιητής ξεκινάει από ένα ιστορικό γεγονός για να περάσει αυτό το μήνυμα. Τώρα, όποιος ενδιαφέρεται αποκλειστικά για το ιστορικό αυτό γεγονός δεν έχει παρά να ανατρέξει σε τόσες πηγές που υπάρχουν, να συγκρίνει και να αξιολογήσει. Όσο με αφορά, παραμένω στο μήνυμα που περνάει ο ποιητής και θα το αξιοποιήσω προς όφελός μου.

    «Επαγρυπνείτε…»

  7. Ο/Η Μαρία λέει:

    Ένα επίσης αγαπημένο σε μένα ποίημα του Καβάφη, για το μεγαλείο της ψυχής και το υψηλό αίσθημα του χρέους που χαρακτηρίζει μερικούς ανθρώπους σε ορισμένες περιστάσεις. Και που δεν διστάζουν να το εκπληρώσουν με οποιοδήποτε τίμημα.

    ΕΝ ΣΠΑΡΤΗ

    Δεν ήξερεν ο βασιλεύς Κλεομένης, δεν τολμούσε —
    δεν ήξερε έναν τέτοιον λόγο πώς να πει
    προς την μητέρα του: ότι απαιτούσε ο Πτολεμαίος
    για εγγύησιν της συμφωνίας των ν’ αποσταλεί κι αυτή
    εις Aίγυπτον και να φυλάττεται·
    λίαν ταπεινωτικόν, ανοίκειον πράγμα.
    Κι όλο ήρχονταν για να μιλήσει· κι όλο δίσταζε.
    Κι όλο άρχιζε να λέγει· κι όλο σταματούσε.

    Μα η υπέροχη γυναίκα τον κατάλαβε
    (είχεν ακούσει κιόλα κάτι διαδόσεις σχετικές),
    και τον ενθάρρυνε να εξηγηθεί.
    Και γέλασε· κ’ είπε βεβαίως πηαίνει.
    Και μάλιστα χαίρονταν που μπορούσε νάναι
    στο γήρας της ωφέλιμη στην Σπάρτη ακόμη.

    Όσο για την ταπείνωσι — μα αδιαφορούσε.
    Το φρόνημα της Σπάρτης ασφαλώς δεν ήταν ικανός
    να νοιώσει ένας Λαγίδης χθεσινός·
    όθεν κ’ η απαίτησίς του δεν μπορούσε
    πραγματικώς να ταπεινώσει Δέσποιναν
    Επιφανή ως αυτήν· Σπαρτιάτου βασιλέως μητέρα.

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ
    Από τα Ποιήματα 1897-1933

  8. Ο/Η Μαρία λέει:

    Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων

    Δεν καταδέχονταν η Κρατησίκλεια
    ο κόσμος να την δει να κλαίει και να θρηνεί·
    και μεγαλοπρεπής εβάδιζε και σιωπηλή.
    Τίποτε δεν απόδειχνε η ατάραχη μορφή της
    απ’ τον καϋμό και τα τυράννια της.
    Μα όσο και νάναι μια στιγμή δεν βάσταξε·
    και πριν στο άθλιο πλοίο μπει να πάει στην Aλεξάνδρεια,
    πήρε τον υιό της στον ναό του Ποσειδώνος,
    και μόνοι σαν βρεθήκαν τον αγκάλιασε
    και τον ασπάζονταν, «διαλγούντα», λέγει
    ο Πλούταρχος, «και συντεταραγμένον».
    Όμως ο δυνατός της χαρακτήρ επάσχισε·
    και συνελθούσα η θαυμασία γυναίκα
    είπε στον Κλεομένη «Άγε, ω βασιλεύ
    Λακεδαιμονίων, όπως, επάν έξω
    γενώμεθα, μηδείς ίδη δακρύοντας
    ημάς μηδέ ανάξιόν τι της Σπάρτης
    ποιούντας. Τούτο γαρ εφ’ ημίν μόνον·
    αι τύχαι δε, όπως αν ο δαίμων διδώ, πάρεισι.»

    Και μες στο πλοίο μπήκε, πηαίνοντας προς το «διδώ».

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ
    Από τα Ποιήματα 1897-1933

  9. Ο/Η Τοξοτης λέει:

    «Η νερωνικη ερμηνεια του χρησμου ειναι προσωπικη επιλογη σε αμεση εξαρτηση απο τα βιωματα του Νερωνα, τις προσδοκιες του, συνολικα τον χαρακτηρα του.

    Ο Νερων, πρωτοτυπο εγωκεντρικου ατομου, διασκεδασε στην Αχαïα και η επιστροφη του στην Ρωμη συνοδευεται απο το αισθημα ισως προσωρινης, ομως απολυτης σωματικης και πνευματικης απολαυσης.

    Τα ευχαριστα βιωματα υπνωτιζουν τις αισθησεις του. Υπο την επιρροη των εγω-απολαυστικων αναμνησεων ερμηνευει τον χρησμο μονοπλευρα και αποκλειστικα παροντικα.

    Ο Νερων επαναπαυεται στον Δελφικο χρησμο και στην μοναδικη ερμηνεια που ειναι εφικτη στα πλαισια των δυνατοτητων του και στα προκαθορισμενα συγκυριακα πλαισια.

    Οι καβαφικοι στιχοι αναφερονται στον Νερωνα σαν συμβολο του Εγω το οποιο φυλακισμενο στα διχτυα της παροδικης απολαυσης, της εφημερης ηδονης παραλειπει να διαισθανθει τον σχεδον αορατο κινδυνο που διακριτικα και αθορυβα εφοπλιζεται στα παρασκηνια περιμενοντας την καταλληλη στιγμη για να χτυπησει τον καθησυχασμενο, απροειδοποιητο και επιπολαιο στοχο του.»

Σχολιάστε!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s